## Bazen Bir Veda, Bir Ülkeyi Terk Etmek Değil; Bir Kapının Önünde Beklemekten Vazgeçmektir
Bu satırları bir öfkenin ardından yazmıyorum.
Kimseyi suçlamak, kimseyi mahkûm etmek, kimseye meydan okumak için de yazmıyorum.
Belki de uzun zamandır ilk kez bu kadar sakin yazıyorum.
Çünkü insan elinden geleni yaptığına inanıyorsa, bir noktadan sonra bağırmasına gerek kalmaz.
Sadece gerçeği söyler.
Biz Türkiye için düşündük.
Türkiye için çalıştık.
Türkiye’den başlayıp dünyaya yayılacak bir ekonomik kalkınma modeli hayal ettik.
Üretimi, istihdamı, tarımı, sanayiyi, KOBİ’yi, üniversiteyi, teknolojiyi, finansı ve uluslararası ticareti birbirine bağlamaya çalıştık.
Ve her defasında şunu söyledik:
**Gelin önce küçük başlayalım.**
—
## MERSİN–SİLOPİ HATTI DEDİK
Türkiye’nin güneyini üretim ve ticaret üzerinden Irak’a, Suriye’ye ve devamında bölgesel pazarlara bağlayacak bir ticaret koridoru önerdik.
Mersin’in liman gücünü;
Gaziantep’in üretim kapasitesini;
Güneydoğu’nun genç nüfusunu;
Silopi’nin coğrafi konumunu
aynı ekonomik koridorda buluşturalım dedik.
Olmadı.
Başka bir şey söyledik.
**Bir il verin.**
Türkiye’nin tamamını istemiyoruz.
Bir pilot il belirleyin.
Orada üretim, istihdam, KOBİ, tarım ve ihracat modellerimizi birlikte deneyelim.
Başlangıç değerlerini kaydedelim.
90 gün çalışalım.
Sonuçları birlikte ölçelim.
Buna dahi cevap alamadığımız zamanlar oldu.
—
# SONRA DAHA BÜYÜK BİR TEKLİF GETİRDİK
Güneydoğu Anadolu’da;
Uzak Doğu teknolojisini,
uluslararası yatırımcıları,
Türkiye’nin sanayi altyapısını,
genç insan kaynağımızı,
Afrika pazarlarını
ve Orta Doğu ticaret yollarını
bir araya getirecek yeni nesil bir üretim ve ticaret merkezi oluşturalım dedik.
Türkiye yalnızca transit ülke olmasın.
**Üretsin.**
Teknoloji transfer etsin.
Montaj yapsın.
Marka geliştirsin.
İhracat yapsın.
Afrika’ya satsın.
Orta Doğu’ya satsın.
Avrupa’ya satsın.
Güneydoğu’yu yalnızca güvenlik ve sosyal politikalar üzerinden değil, **üretim ve dünya ticareti üzerinden yeniden tanımlayalım** dedik.
Karşımıza çıkan temel soru ise çoğu zaman şuydu:
**“Önce finansman gücünüzü görelim.”**
( (Bu istek de projeyi tanıtma görevi üstlenen aracıların, paradan başka herhangi bir sistem tanımayan insanların isteği yani devleti aliyenin bir isteği değildi ama karşımızdaki ilk duvar buydu )
Elbette finansman sorulmalıdır.
Hatta sorulmaması hata olur.
Fakat bizim de artık sormamız gereken bir soru var.
—
# PEKİ BİR ÜLKE ÖLÇEĞİNDE SİSTEM KURMANIN RİSKİNİ KİM PAYLAŞACAK?
81 ilin aktivasyonu…
114 ülkede yapılanma…
Profesyonel kadrolar…
Teknolojik altyapı…
Ülke organizasyonları…
Eğitimler…
Ofisler…
Uluslararası ticaret ağları…
Hukuk, finans, lojistik ve dijital altyapı…
Bizim kendi hesaplarımızla yıllık operasyonel ölçekte **1,8 milyar avroya ulaşabilecek bir organizasyon yükünden** söz ediyoruz.
Bu artık küçük bir girişimin gider tablosu değildir.
Bir ekonomik ekosistem kurmanın maliyetidir.
Biz kendi üzerimize düşen riski almaya hazır olduğumuzu söylüyoruz.
Fakat doğal olarak şu soruyu sormamız gerekiyor:
**Ya sonrası?**
—
# YA İZİNLER VERİLMEZSE?
Farz edelim milyarlarca dolarlık otomotiv ve mobilite yatırımını organize ettik.
Teknoloji ortaklarını getirdik.
Üreticileri masaya oturttuk.
Finansmanı hazırladık.
Tedarik zincirini oluşturduk.
Pazarlarını planladık.
Peki sonra?
**Ya gerekli izinler verilmezse?**
Ekonomik kalkınma pilot şehrimizi serbest bölge mantığında tasarladık diyelim.
Firmaları getirdik.
Finansmanı hazırladık.
Uluslararası yatırımcıyı ikna ettik.
Altyapı modelini oluşturduk.
Peki;
**ya serbest bölge statüsü verilmezse?**
Bir yabancı yatırımcının karşısına geçip nasıl diyeceğiz:
“Bütün yatırım riskini alın, sermayenizi getirin, teknolojinizi getirin; fakat projenin ihtiyaç duyduğu kamu izinlerinin çıkıp çıkmayacağını biz de bilmiyoruz.”
Bu yatırım modeli değildir.
**Bu belirsizliktir.**
Ve sermaye risk alabilir;
ama ölçülemeyen belirsizliği sevmez.
—
# BİZ DEVLETTEN ÇEK İSTEMEDİK
Belki anlatamadığımız nokta tam olarak budur.
Biz:
**“Bu milyarları devlet versin.”**
demedik.
Devletten bütün finansmanı üstlenmesini istemedik.
Bütün ticari riski kamuya yüklemeyi de önermedik.
Biz çok daha temel bir güvence aradık:
**“Bu model başarılı olursa önünü kapatmayacağız.”**
Bir pilot alan belirleyelim.
İlgili kurumlar masada olsun.
Hukuki sınırlar baştan belli olsun.
İzin süreçleri tanımlansın.
Başarı kriterleri belirlensin.
Biz de kendi riskimizi alalım.
Çalışalım.
Başaralım veya başaramayalım.
Ama oyunun kuralları baştan belli olsun.
—
# BİR PİLOT İL KİME NE KAYBETTİRİR?
Belki bugün sorulması gereken en basit soru budur.
Bir pilot il belirlemek kime zarar verir?
Bir ilçede tarım modelini test etmek kime zarar verir?
Bir OSB’de KOBİ modelimizi uygulamak hangi kamu kurumunu tehdit eder?
Belirli sayıda genci eğitip üretime bağlamayı denemek hangi bütçeyi yıkar?
Belirli sayıda Türk firmasını dünya pazarlarındaki doğrulanmış taleple eşleştirmek hangi sisteme zarar verir?
Başarısız olursak;
**model başarısız olmuştur.**
Kapatırsınız.
Fakat başarılı olursak;
Türkiye yeni bir kalkınma aracına sahip olur.
O halde risk ile potansiyel kazanç arasındaki bu kadar büyük fark varken neden denemiyoruz?
—
# VE ŞİMDİ BİR YOL AYRIMINDAYIZ
Bunu yazmak benim için kolay değil.
Çünkü bütün mimarimizi uzun süre Türkiye merkezli düşündük.
Türkiye merkez olsun.
Dünya buraya bağlansın.
Türk KOBİ’leri büyüsün.
Gençlerimiz çalışsın.
Güneydoğu üretim merkezi olsun.
Anadolu dünya pazarlarına açılsın.
Tarım yeniden planlansın.
Türkiye yalnızca mal ihraç eden değil, **ticaret sistemi ihraç eden bir ülke** haline gelsin istedik.
Fakat küresel bir sistem kuruyorsanız bir noktadan sonra duygularınızla değil, sistemin sürdürülebilirliğiyle karar vermek zorundasınız.
Ve bugün kendimize şu zor soruyu sormak zorundayız:
**NBBTC‘nin küresel merkezinin Türkiye’de bulunmasını zorunlu kılan operasyonel gerekçe hâlâ nedir?**
Bu bir rest değildir.
Bu bir tehdit hiç değildir.
Bu bir yönetim sorusudur.
—
# İKİ HAFTA İSTİYORUM
Türkiye’deki ilgili karar vericilerden çok büyük bir talebim yok.
**Sadece iki hafta.**
Kore’de ve Çin’de aynı ölçekte bir vizyon ortaya koyduğumuzda kurumların nasıl yaklaştığını görün.
Devlet mekanizmalarının nasıl dinlediğini görün.
Teknoloji şirketlerinin nasıl masaya geldiğini görün.
Yerel yönetimlerin nasıl düşündüğünü görün.
Üniversitelerin nasıl dahil edildiğini görün.
Yatırım, üretim ve ihracat ihtimali ortaya çıktığında sistemin nasıl reaksiyon verdiğini görün.
Sonra Türkiye’de yaşadığımız süreçle yan yana koyun.
Kimseyi kötülemeyelim.
Kimseyi övmeyelim.
**Sadece karşılaştıralım.**
—
# BAKALIM KİM NEYİ KAYBETMİŞ?
Belki biz yanılıyoruz.
Belki modelimiz düşündüğümüz kadar güçlü değildir.
Belki Türkiye’nin bize ihtiyacı yoktur.
Bunların hepsi mümkündür.
Biz bunun sınanmasına hazırız.
Ama başka bir ihtimal daha vardır.
Belki bir gün geriye dönüp;
**“Bu insanlar yıllarca kapımızdaymış.”**
diyeceğiz.
“Bir il istemişler.”
“Bir pilot istemişler.”
“Bizi test edin demişler.”
“Dünyaya açılabilecek bir ekonomik sistemden söz etmişler.”
“Biz ise önce kendilerini ispatlamalarını istemişiz.”
Ve onlar kendilerini başka yerde ispatladıktan sonra bu defa:
**“Neden Türkiye’de yapmadınız?”**
diye soracağız.
İşte o soruyu o gün sormayalım diye bugün bunları yazıyorum.
—
# ÇÜNKÜ BİZ TÜRKİYE’DEN VAZGEÇMİYORUZ
Bunu özellikle kayda geçirmek istiyorum.
Bizim ülkemizle meselemiz yok.
Bu ülkenin insanıyla hiç yok.
Tam tersine bütün bu çabanın başlangıç noktası zaten burasıydı.
Biz Türkiye’nin başarısızlığını hiçbir zaman kendi başarımız saymayız.
Türkiye’nin kaybettiği bir denklemde bizim kazanmamızın da anlamı yoktur.
Fakat **Türkiye’yi sevmek ile sonsuza kadar bir kapının önünde beklemek aynı şey değildir.**
Bir kurumun sorumluluğu vardır.
Çalışanlarına karşı.
Dünya yapılanmasına karşı.
Ortaklarına karşı.
Projelerine karşı.
Ve geleceğine karşı.
Dolayısıyla bugün söylediğimiz şey:
**“Türkiye’yi bırakıyoruz.”**
değildir.
Söylediğimiz şudur:
# “TÜRKİYE’NİN KAPISINDA BEKLEMEYİ BIRAKIYORUZ.”
Kapımız Türkiye’ye her zaman açık olacaktır.
Projelerimiz de.
Bilgimiz de.
Dünya ağımız da.
Ama artık sistemimizin geleceğini tek bir kapının açılmasını bekleyerek belirleyemeyiz.
—
# BİZ KENDİ PAYIMIZA DÜŞENİ YAPMAYA HAZIRIZ
Finansmanımızı organize etmek bizim sorumluluğumuzsa çalışacağız.
Dünya ağını kurmak bizim sorumluluğumuzsa kuracağız.
Teknolojiyi getirmek bizim sorumluluğumuzsa getireceğiz.
Pazar oluşturmak bizim sorumluluğumuzsa oluşturacağız.
KOBİ’leri sisteme almak bizim sorumluluğumuzsa yapacağız.
Üniversiteleri buluşturmak bizim sorumluluğumuzsa yapacağız.
114 ülkeyi yapılandırmak bizim sorumluluğumuzsa bunun bedelini de göze alacağız.
Ama kamu otoritesinin verebileceği izinleri biz veremeyiz.
Serbest bölge statüsünü biz ilan edemeyiz.
Yatırım mevzuatını biz değiştiremeyiz.
Kamu kurumlarının koordinasyonunu biz tek taraflı sağlayamayız.
**Biz kendi sorumluluğumuzu üstleniyoruz.**
Karşılığında istediğimiz şey para değil;
**öngörülebilirlik, muhataplık ve test edilme fırsatıdır.**
—
# BU BİR VEDA DEĞİL, BİR EŞİKTİR
Belki bu nedenle bu yazının adına “veda” demek bile doğru değildir.
Çünkü ben ülkeme veda etmiyorum.
İnsanlarıma veda etmiyorum.
Türkiye için kurduğumuz hayallere de veda etmiyorum.
**Sadece beklemeye veda ediyorum.**
Artık dünya bizi nerede dinliyorsa orada anlatacağız.
Nerede test ediyorsa orada test edeceğiz.
Nerede üretime izin veriyorsa orada üreteceğiz.
Nerede teknolojiyi, ticareti ve yatırımı aynı masada buluşturabiliyorsak orada büyüyeceğiz.
Ve başarırsak Türkiye’nin kapısını kapatmayacağız.
Tam tersine yine geleceğiz.
Çünkü insan bazen doğduğu yere kırılabilir;
ama ait olduğu yere düşman olmaz.
—
# SON SÖZ
Sayın yetkililer;
Biz sizden ayrıcalık istemedik.
Para istemedik.
Makam istemedik.
Alkış da istemedik.
**Bir masa istedik.**
Doğru insanların bulunduğu bir masa.
Sonra bir pilot istedik.
Ve dedik ki:
**Bizi test edin.**
Bugün hâlâ aynı yerdeyiz.
Fakat artık sonsuza kadar bekleyebileceğimiz yerde değiliz.
Dünya büyük.
Fırsatlar hızlı hareket ediyor.
Sermaye beklemiyor.
Teknoloji beklemiyor.
Ticaret beklemiyor.
Bizim de beklemeye hakkımız yok.
Bu nedenle şimdi yola devam ediyoruz.
Kore’ye de.
Çin’e de.
Afrika’ya da.
Orta Doğu’ya da.
Bizi dinleyen, sorgulayan ve test etmeye hazır olan her yere…
Ve iki hafta sonra tekrar dönüp aynı soruyu soralım:
**Kim neyi kazanmış?**
**Kim neyi kaybetmiş?**
Belki o gün birbirimizi çok daha iyi anlayacağız.
Bizim kapımız kapanmadı.
Ama artık o kapının önünde beklemiyoruz.
**Çünkü bazen bir ülkeye yapılabilecek en büyük hizmet, ona ne kadar bağlı olduğunuzu anlatmak değil; elinizdeki değerin başka yerde neler başarabileceğini gösterebilmektir.**
Ve artık sözün değil;
**sonucun konuşma zamanıdır.**
BİZİ BURALARDAN DUYAMAYANLAR ,
DUYMAK İSTEMEYENLER ,İÇİNİZ RAHAT ETSİN.
ŞİMDİ GİDİYORUM 2 HAFTA SONRA YABANCI BASINDAN SIKI BİR ŞEKİLDE BİZİ TAKİP EDEBİLİRSİNİZ.!
ARTIK KESİN VE GERİ DÖNÜŞÜ OLMAYAN KARARLAR ALDIK !
ANA YÖNETİM VE KURULUŞ MERKEZİMİZİ KORE VE ÇİNDE YAPIYORUZ.
TÜM TAKIM ARKADAŞLARIMIZA BİLGİ NOTUDUR.
TÜRKİYE HERHANGİ, 114 ÜLKEDEN BİRİ GİBİ SİSTEME DAHİL EDİLECEKTİR.
AYRICA 81 İL YAPISI DAHA EVVELKİ ŞEKİLDE DURUYURULDUĞU GİBİ AKTİF EDİLECEK AMA SINIRLI SAYIDA ELEMANLA SİSTEM BAŞLAYACAKTIR.